باغبـــــان باشـــــی

 

                         

 

- نشانه های خسارت :

مگس زیتون تخم های خود را به صورت منفرد داخل محفظه کوچکی زیر پوست میوه قرار می دهد. سوراخ روی میوه ها، تغذیه داخلی لارو، زخم های سیاه تا قهوه ای روی پوست میوه و ریزش میوه قبل از رسیدن از نشانه های درختان آلوده است.

 

- مشخصات ظاهری مگس زیتون :

حشره بالغ مگس زیتون، تقریباً به اندازه مگس خانگی بوده و کمی کشیده تر از آن است. بدن حشره بالغ چهار تا پنج میلیمتر طول دارد. سر آن زرد مایل به قرمز است که در قسمت صورت کمرنگ تر می شود. در قسمت بالای شاخک حشره، دو لکه سیاه رنگ دیده می شود. سینه به رنگ زرد مایل به قرمز است و سطح پشتی سینه، سیاه رنگ و دارای چهار نوار خاکستری رنگ است، سطح بدن حشرهموهای زرد رنگ دارد.

 

- شفیره :

لارو این حشره زمستان را به صورت شفیره طی می کند که شفیره این آفت در حدود 4 میلیمتر طول دارد، رنگ آن زرد تا قهوه ای است.

 

                            

                          

- لارو :

مگس زیتون وقتی در مرحله لاروی است بیشترین خسارت را به میوه های زیتون وارد می کند. لاروها حدود 5/6 – 7  میلیمتر طول دارند. لاروها اگر از زیتون سبز تغذیه کنند به رنگ سفید روشن و اگر از زیتون سیاه تغذیه کنند به رنگ ارغوانی تیره دیده می شوند. سر لارو ذوزنقه ای و دارای شاخک سه بندی و قطعات دهانی آن همانند سایر مگس ها بوده و از قلاب های دهانی سیاهرنگی تشکیل شده است.

 

                                

 

- زندگی مگس زیتون :

مگس زیتون زمستان را به صورت شفیره در خاک و میوه باقی مانده بر روی درختان و یا به صورت حشره کامل در داخل میوه های باقی مانده، می گذراند. مگس های ماده روی درخت هایی که میوه هایش زودتر رسیده و یا آبیاری شده باشند و رشد بهتری دارند، جمع می شوند.

مگس زیتون تخم های خود را زیر پوست میوه ها و معمولاً آنهایی که هنوز تخم گذاری نشده اند، قرار می دهند. اثر وجود این آفت بر روی پوست میوه، ابتدا به صورت لکه کوچکی به رنگ قهوه ای روشن است که به تدریج این لکه ها بزرگتر شده و رنگ آنها نیز خاکستری می شود. لاروها پس از طی دوره رشد جنینی، از تخم ها بیرون آمده و شروع به خوردن گوشت میوه می کنند.

در این مرحله، میوه ها ریزش کرده و در پای درخت، پوسیدگی آنها کامل می شود.

 

- تولید مثل :

حشره ی نر درهر روز یکبار جفتگیری می کند ولی ماده ها در طول زندگی خود بیش از یک یا دو بار جفتگیری نمی کنند. حشرات ماده با یک بار جفتگیری 470 تخم و با دوبار جفتگیری حدود 1225 تخم روی میوه ها می گذارند که معمولاً هر تخم روی یک میوه گذاشته می شود. دمای بین 20 تا 30 درجه سانتیگراد برای تخم گذاری مناسب است و در دمای زیر 15 درجه و بیشتر از 35 درجه تخم گذاری متوقف می شود.

 

- زمستان گذرانی آفت :

این حشره زمستان را به صورت شفیره در عمق 3 تا 9 سانتی متری خاک، می گذراند. ولی حشرات بالغ به صورت لارو درون میوه های باقی مانده روی درختان و میوه های جمع آوری نشده زیر درختان، در شرایطی که آب و هموا معتدل باشد، زمستان را می گذرانند.

 

- روشهای مبارزه :

  برای کنترل و مبارزه با مگس زیتون باید از روشهای مختلف بصورت  مبارزه تلفــیقی  استفاده کرد. زیرا تنها سمپاشی نمی تواند مبارزه موفق و کامل با این حشره باشد. مبارزه تلفیقی با آفت مگس زیتون شامل مراحل زیر است :

1 -  مبارزه مکانیـــکی :

جمع آوری میوه های آلوده و سوزاندن آنها :

از آنجایی که مگس زیتون ، درون میوه های آلوده باقی مانده روی درختان و میوه های آلوده زیر درختان، زمستان گذرانی می کند، لازم است زیتون کاران با جمع آوری میوه های آلوده باقی مانده روی درختان پس از برداشت و میوه های ریخته شده زیر درختان و سوزاندن آنها، از زیاد شدن آلودگی جلوگیری کنند.

شخم زدن زیر درختان و دادن یخ آب زمستانه :

چون شفیره آفت زمستان را در خاک می گذراند، بنابراین شخم زدن پای درختان و در صورت امکان یخ آب زمستانه، در نابودی شفیره ها، اثر زیادی دارد.

 

2- مبارزه شـــیمیایی :

برای کنترل آفت مگس زیتون دو نوع مبارزه شیمیایی انجام می شود:

 

+ روش پیشگیری کننده از فعالیت حشرات بالغ :

مبارزه پیشگیری کننده براساس فعالیت های تغذیه ای مگس زیتون انجام می شود. ترکیبات تولید کننده آمونیاک مانند محلول یک درصد پروتئین هیدرولیزات باعث جلب حشره بالغ می شود. همچنین با اضافه کردن سموم فسفره آلی مانند ( فنیتیون – دایمتوات – مالاتیون ) یا پیرتروئیدها می توان طعمه مسموم ساخته و استفاده کرد. حشرات پس از جلب شدن به سمت طعمه و خوردن سم از بین خواهد رفت .

 

 + روش سمپاشی درمانی بر ضد لاروهای درون میوه ها :

سمپاشی درمانی بر ضد لاروها با استفاده از لاروکش ها انجام می شود. ولی با توجه به باقی ماندن مقداری سم در میوه زیتون و در نتیجه در روغن آن کمتر به کار می رود. همچنین اثر بد سمپاشی بر روی حشرات مفید و نابودی محیط زیست باعث شده است که از سمپاشی کمتر استفاده شود. در صورت ضرورت سمپاشی، باید تمام عامل ها و اطلاعات لازم با کمک کارشناسان حفظ نباتات مراکز خدمات کشاورزی تهیه و در اختیار زیتون کاران قرار گیرد.

 

- چه زمانی برای سمپاشی مناسب است ؟

رعایت زمان مناسب سمپاشی، یکی از مهمترین عامل ها برای موفقیت در مبارزه با مگس زیتون است. اگرسمپاشی زودتر از زمان مناسب انجام شود، تاثیر آن کم خواهد بود و باید سمپاشی تکرار شود. اگر سمپاشی دیرتر از زمان مناسب انجام شود، چون تخم گذاری انجام گرفته ، تاثیری روی آفت نخواهد داشت و یا اثر آن بسیار کم خواهد بود.

برای دستیابی به زمان مناسب سمپاشی، از روش بدام اندازی حشره بالغ و نمونه برداری در میوه ها استفاده می شود. با بررسی حشرات به دام افتاده می توان اطلاعات لازم را برای انجام اولین سمپاشی به دست آورد.

 

- بدام اندازی :

برای بدام اندازی حشره بالغ، از جلب کننده های غذایی، بینایی و جنسی استفاده می شود. این روش ها گاهی به تنهایی و گاهی در ترکیب با سایر جلب کننده ها به کار می روند.

 

تله های غذایی:

این تله ها ( تله های مخصوص مک فیل زرد رنگ ) با طعمه نمک های آمونیوم یا محلول پروتئین هیدرولیزات همراه با سم، برای ردیابی مگس زیتون به کار می روند. هنگامی که این تله ها با مواد چسبناک مخصوص، پوشش داده شوند، تاثیر آنها دو تا سه برابر می شود. زیرا همه مگس های زیتون را می گیرند.

این تله ها را داخل سایبان درخت آویزان می کنند. قسمت های نیمه بالایی و سمت جنوبی درخت برای قرار دادن این تله ها مناسب تر است. این تله ها در هفته یکبار و در صورت افزایش جمعیت آفت، هفته ای دوبار باید کنترل شوند.

 

                                    

 

تله های بینایی :

رنگ زرد باعث جلب مگس های میوه می شود، به همین دلیل تله های زرد رنگ با مواد چسبنده می تواند در شکار حشره بالغ استفاده شود از آنجایی که مگس زیتون دامنه بینایی کمی دارد ( 1 تا 3 متر )، از این روتله نمی تواند مانند تله های دیگر خیلی اثر داشته باشد، محل نصب تله ها در سایبان درخت است.

 

تله های جنسی :

این تله ها سالهاست که شناخته شده و بکار می روند. این تله ها با داشتن بوی جلب کننده تولید شده توسط حشرات ماده ، باعث بدام افتادن حشرات نر می شوند. هر تله جنسی تا فاصله 80 متری کاربرد دارد.

قدرت بدام اندازی تله های جنسی با توجه به آب و هوا و زمان فعالیت تولید مثلی مگس زیتون متفاوت است.

 

   

 

نوشته شده توسط سجاد بدیعی در چهارشنبه 1387/03/15 ساعت موضوع مطالب علمی جدید | لینک ثابت